MM-cover-พัฒนาการตัดสินใจ

7 เคล็ดลับช่วยให้การตัดสินใจของคุณดีขึ้น [อ่านจบใน 5 นาที]

เราทุกคนย่อมมีทางเลือกที่หลากหลายในการตัดสินใจ ซึ่งแต่ละเส้นทางที่เลือกนั้นก็มีผลลัพธ์ที่แตกต่างกันออกไป โดยเราไม่สามารถรู้ผลลัพธ์ในแต่ละหนทางได้ว่าสิ่งที่ตามมาหลังจากนี้จะเป็นอย่างไร และเมื่อไหร่ก็ตามที่คุณจำเป็นจะต้องเลือกตัดสินใจในอะไรบางอย่างพื่อให้สามารถเดินหน้าต่อไปได้ กระบวนการเลือกหรือการตัดสินใจจะถูกนำมาใช้เพื่อหาทางออกให้แก่ตัวคุณเอง

จากการศึกษาของมหาวิทยาลัยโคลัมเบียพบว่าคนเราต้องตัดสินใจกว่า 70 ครั้งในแต่ละวัน อย่างเช่น การตัดสินใจเรื่องเล็กน้อยในชีวิตประจำวัน เช้านี้กินอะไรดี?, วันนี้แต่งตัวแบบไหนดี? หรือ เราจะไปทำงานอย่างไรในวันฝนตก? เป็นต้น ทุกคนจะเห็นได้ชัดว่าปัญหาในใจนั้นคือคำถาม และการตัดสินใจคือคำตอบที่ส่งผลแก่ตัวเอง

แต่การตัดสินใจนั้นยังคงเป็นเรื่องยากสำหรับบางคนอยู่ เพราะการตัดสินใจผิดเพียงไม่กี่ครั้ง ก็ทำให้ไม่กล้าตัดสินใจอีกต่อไป ในบทความนี้จะนำคุณไปเรียนรู้กระบวนการความคิดง่ายๆ ในการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ มาดูกันเลยว่าวิธีการต่อไปนี้ จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ดีขึ้นขนาดไหน

การตัดสินใจที่แท้จริงคืออะไร?

การตัดสินใจ (Decision Making) คือ กระบวนการเลือกทางเลือกใดทางเลือกหนึ่ง จากหลายๆ ทางเลือกที่พิจารณา หรือประเมินอย่างดีแล้วว่าเป็นทางที่จะประสบความสำเร็จ และบรรลุวัตถุประสงค์ 

ซึ่งผลการศึกษาในกระบวนการทางเลือก หรือการตัดสินใจจากมุมมองของนักวิชาการ แตกต่างกันในบางรายละเอียดแต่มีประเด็นหลักที่มองตรงกันและถูกแบ่งความหมายของการตัดสินใจได้ 3 รูปแบบ

1. การตัดสินใจเป็นกระบวนการ (Process) 

เป็นวิธีที่ผ่านกระบวนการคิด พิจารณา วิเคราะห์อย่างถี่ถ้วน แล้วตัดสินใจเลือกทางที่ดีที่สุด โดยใช้วิธีดังต่อไปนี้ในการเลือกทางที่ดีที่สุด

  • การเก็บรวบรวมข้อมูลข่าวสาร (Search) 
  • การออกแบบ (Design) 
  • การเลือก (Choice) 

2. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับทางเลือก (Solution)

การตัดสินใจเป็นการพยายามสร้างทางเลือกให้มากที่สุด หากมีทางเลือกน้อยอาจปิดโอกาสให้เกิดความคิดสร้างสรรค์หรือทางเลือกที่ดีกว่า ซึ่งผู้บริหารที่ดีจำเป็นต้องมีการฝึกฝนในการสร้างทางเลือกด้วยวิธีที่หลากหลาย ทั้งการคิดแบบริเริ่ม (Initiative) และคิดแบบสร้างสรรค์ (Creative thinking)

3. การตัดสินใจที่สอดคล้องต่อโครงสร้างขององค์การ 

จะเห็นได้ว่าผู้บริหารในแต่ละระดับมีหน้าที่ในการตัดสินใจต่างกัน เพื่อให้ในแต่ละภาคส่วนที่ดูแลนั้น บรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดการความก้าวหน้าในองค์กร

  • ผู้บริหารระดับสูงจำเป็นต้องตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (Strategic decision) เป็นการตัดสินใจเกี่ยวกับแนวทางที่ถูกต้องเพื่อใช้ทรัพยากรที่จำเป็นให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทำให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์การที่กำหนดไว้ 
  • ผู้บริหารระดับกลางจะตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการ (Management decision) เป็นการตัดสินใจเพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
  • ผู้บริหารระดับต้นจะตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิบัติการ (Operational decision) เป็นการตัดสินใจดำเนินการควบคุมงานให้สำเร็จตามระยะเวลาและเป้าหมายที่กำหนดไว้

ทั้งหมดนี้จะเห็นได้ว่า การตัดสินใจเป็นการกำหนดคำตอบของอนาคตและความความสำเร็จ แม้ว่าการมีทักษะการตัดสินใจที่เฉียบขาดนั้น ต้องมีประสบการณ์ประมาณหนึ่งในการหาทางออกที่ดีที่สุดให้แก่ตัวเองและองค์กร ซึ่งทักษะเหล่านี้สามารถพัฒนาได้ เพียงคุณรู้ถึงปัญหาและอุปสรรคแล้วนำมาปรับใช้ การตัดสินใจของคุณก็จะเกิดประสิทธิภาพสูงสุดอย่างแน่นอน 

อุปสรรคในการตัดสินใจ

เมื่อเราเข้าใจถึงความหมายที่แท้จริงของการตัดสินใจและได้ไตร่ตรองถึงทางเลือกเหล่านั้นอย่างถี่ถ้วน จะทำให้คุณได้รู้ว่าการตัดสินใจนั้นส่งผลดีต่อความก้าวหน้าของคุณ ซึ่งกว่าจะเกิดการตัดสินใจที่เฉียบขาดได้ มักจะต้องพบกับอุปสรรคระหว่างทางสำหรับการตัดสินใจอย่างแน่นอน และศัตรูตัวร้ายของการตัดสินใจก็คือ “ความลังเล” 

ความลังเล (Hesitation) คือพฤติกรรมที่มนุษย์ทุกคนมีมากน้อยต่างกันและเกิดขึ้นกับเราในทุกวันตั้งแต่เรื่องเล็กๆ อย่าง การตัดสินใจซื้อของหรือเลือกเสื้อผ้าในแต่ละวัน ไปจนถึงเรื่องใหญ่อย่างการเลือกเป้าหมายชีวิตในอนาคต 

สาเหตุของการลังเล

1. ทักษะการตัดสินใจ 

มนุษย์แต่ละคนมีบุคลิกภาพที่เชื่อมโยงกับทักษะการตัดสินใจแตกต่างกันออกไป ซึ่งความลังเลนั้นเกิดจากความรู้สึกว่าสิ่งที่ตัวเองเลือกนั้นดีไม่พอ จึงก่อให้เกิดความกังวลในการตัดสินใจอยู่เสมอ

2. กลัวความผิดพลาด 

เมื่อคุณมีประสบการณ์ที่ไม่น่าจดจำในทักษะการตัดสินใจมาก่อน เหตุการณ์นั้นจะกลายเป็นจุดเริ่มต้นเล็กๆ ที่ส่งผลให้ขาดความมั่นใจต่อสิ่งที่เลือกว่าเหมาะกับตัวเองหรือไม่ อีกทั้งยังส่งผลให้เกิดความรู้สึกกลัวการรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ที่ตามมาจากการตัดสินใจนั้นๆ

3. ไม่รู้ถึงความต้องการที่แท้จริง

สถานการณ์ในหัวข้อนี้ยกตัวอย่างได้ง่ายๆ จากการที่คุณไม่ทราบถึงความต้องการของตัวเอง เช่น การเลือกเรียนสายวิชา คุณไม่รู้ว่าวิชาไหน คณะไหนเป็นที่สุดสำหรับคุณ คะแนนของการตัดสินใจเลือกจึงถูกเฉลี่ยให้เท่ากัน และก่อให้เกิดความลังเลในการตัดสินใจ

4. การตัดสินใจที่ขาดข้อมูลที่ดี หรือมีข้อมูลไม่เพียงพอ

หากคุณทำการบ้านในส่วนนี้มากอย่างดี การตัดสินใจก็จะง่ายยิ่งขึ้น เพราะคุณสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นมาแบ่งผลดีและผลเสียที่จะได้รับ นำมาชั่งน้ำหนักเพื่อตัดสินใจต่อเรื่องราวนั้นๆ แต่ถ้าคุณเสียเวลาไปกับการหาข้อมูลโดยที่ไม่รู้ถึงความต้องการของตัวเอง นั่นจะทำให้วิธีนี้ไม่เกิดผล และทำให้เกิดความลังเลก็เกิดขึ้นอยู่ดี

7 เคล็ดลับช่วยให้การตัดสินใจของคุณดีขึ้น

7 เคล็ดลับช่วยให้การตัดสินใจของคุณดีขึ้น

การตัดสินใจที่นำไปสู่ความสำเร็จและไม่ก่อให้เกิดปัญหาตามมาภายหลัง เป็นการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพ และแน่นอนว่าคุณสามารถทำได้ เพียงเรียนรู้ และเข้าใจที่มาของปัญหาเหล่านั้น เพื่อนำมาปรับใช้ให้เข้ากับสถานการณ์ของคุณเอง 

ด้วยหลักการเสริมสร้างทักษะการตัดสินใจแสนง่าย ช่วยให้คุณกลายเป็นคนที่ตัดสินใจได้อย่างเด็ดขาดภายใน 5 นาที 

1. รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์สถานการณ์

การรวบรวมข้อมูลด้วยการหาข้อดีและข้อเสียของทางเลือก จนถึงการวิเคราะห์ผลที่จะตามมา คือเทคนิคง่ายๆ ที่ถือว่าเป็นวิธีที่เห็นผลที่สุด กระบวนการนี้จะทำให้คุณเห็นภาพรวมทั้งหมด และมีเหตุผลที่ช่วยในการตัดสินใจ 

2. เลี่ยงการใช้อารมณ์และความรู้สึก

ผลลัพธ์ที่เกิดจากการตัดสินใจครั้งสำคัญไม่ควรขึ้นอยู่กับความรู้สึกในชั่วพริบตา จากการศึกษาพบว่าอารมณ์มีผลต่อการตัดสินใจในแง่ลบอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นการตัดสินใจที่รวดเร็วเกินไป หรือทำลงไปอย่างขาดสติ ทำให้รู้สึกเสียใจในภายหลัง

นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมบุคคลที่ประสบความสำเร็จให้ความสนใจกับอารมณ์ของตัวเองอยู่เสมอ ซึ่งการพิจารณาข้อมูลทั้งหมดด้วยเหตุผลต่อผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นนั้น ช่วยให้คุณคิดได้ว่าการตัดสินใจแบบไหนที่ส่งผลดีแก่ตัวเอง 

3. ตัดสินใจแล้วไม่คิดใหม่

การกลับมานั่งนึกถึงสิ่งที่ตัดสินใจแล้วจะทำให้ผลลัพธ์ที่ตามมามีปัญหาได้ในภายหลัง ซึ่งตามความจริงคุณควรเชื่อมั่นและหนักแน่นต่อเส้นทางที่เลือก ใส่ใจต่อการเดินไปยังเส้นทางนั้นเพื่อสร้างผลลัพธ์ให้ออกดีที่สุด

4. ตัดสินใจแล้ว ลงมือทำเลย

การตัดสินใจแล้วไม่ลงมือ มีโอกาสเกิดความผิดพลาดสูง เมื่อคุณตัดสินใจแล้วควรเลือกทำโดยเร็วที่สุดหรือกำหนดระยะเวลาให้ตัวเอง เพื่อให้ผลลัพธ์ของการตัดสินใจเป็นไปตามที่คิดและต้องการให้มากที่สุด 

5. ขอมุมมองของบุคคลที่ 3

เมื่อคุณต้องตัดสินใจต่อเรื่องยากๆ ไร้ทางออกโดยสิ้นเชิง การถามหาความคิดเห็นจากผู้อื่นเป็นอีกหนึ่งทางเลือก โดยเฉพาะกับบุคคลที่ 3 ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องที่เกิดขึ้น วิธีนี้จะทำให้คุณเห็นมุมมองความคิดที่แตกต่างไปจากกรอบเดิมๆ อีกทั้งยังมีความเป็นกลาง ที่จะช่วยให้การตัดสินใจของคุณดีขึ้น

6. คิดถึงสิ่งที่ถูกต้องอยู่เสมอ

ในเมื่อการตัดสินใจเรื่องสำคัญด้วยอารมณ์มักก่อให้เกิดผลเสีย ดังนั้นการยึดความถูกต้องจะเป็นดั่งเข็มทิศที่ชี้ตำแหน่งให้คุณเดินตามเส้นทางที่ถูกและทำให้ผลลัพธ์ที่ตามมาไม่ย้อนกลับมาทำร้ายคุณอย่างแน่นอน

7. ออกกำลังกายคลายเครียด

การตัดสินใจก่อให้เกิดความเครียด เมื่อคุณใช้สมองอย่างหนัก จะส่งผลให้ร่างกายผลิต Cortisol ฮอร์โมน กระตุ้นให้เกิดการคิดให้ชัดเจนและมีเหตุผล และยังส่งผลต่อร่างกายที่ทำให้เกิดความเหนื่อยล้าซึ่งจากการวิจัยพบว่า การออกกำลังกายเป็นอย่างต่อเนื่องนั้น มีผลต่อการทำงานของสมอง โดยเฉพาะการตัดสินใจอย่างมีนัยสำคัญ

สรุปท้ายบทความ

การตัดสินใจไม่ใช่เพียงแค่ให้คุณหาคำตอบของความลังเลเท่านั้น ทักษะนี้ยังเป็นอีกหนึ่งทางในการพาองค์กรก้าวหน้าไปยังความสำเร็จที่เหนือกว่าเดิมได้เช่นกัน และทักษะการตัดสินใจนี้สะท้อนถึงภาวะความเป็นผู้นำได้อย่างดีเยี่ยม 

แน่นอนว่าคุณสมบัตินี้จำเป็นต้องใช้เพื่อพัฒนาองค์กร จึงมีหลากหลายหลักสูตรของสถาบันในการพัฒนาผู้นำของบริษัทและทีม ซึ่งหลักสูตร Whole Brain® Thinking เป็นอีกหนึ่งหลักสูตรที่ช่วยในการพัฒนาการตัดสินใจให้เฉียบคม ด้วยหลักสูตรการสอนที่ทันสมัย ตอบโจทย์ และนำมาประยุกต์ใช้ได้ในทันที